Doanh nghiệp nhỏ áp dụng BIM có phù hợp không? Khi các dự án lớn dần chuẩn hóa theo quy trình BIM, doanh nghiệp nhỏ đứng trước hai lựa chọn: Hoặc chủ động thay đổi để bứt phá, hoặc bị tụt lại phía sau trong các cuộc đua đấu thầu. Nếu bạn vẫn đang băn khoăn liệu quy mô công ty mình có phù hợp để triển khai BIM hay không, những phân tích thực tế và giải pháp tối ưu chi phí ngay dưới đây chính là câu trả lời dành cho bạn.
Thực trạng: Doanh nghiệp nhỏ có nhất thiết phải áp dụng BIM?
Lộ trình bắt buộc từ Chính phủ và áp lực thị trường
Việc áp dụng BIM tại Việt Nam đang được thúc đẩy mạnh mẽ trong các dự án đầu tư công và công trình sử dụng vốn nhà nước. Điều này tạo áp lực cho các đơn vị tư vấn, thiết kế và thi công phải thích nghi với phương thức làm việc mới.
Nếu chậm chuyển đổi, doanh nghiệp nhỏ có thể mất cơ hội tham gia đấu thầu và chuỗi cung ứng của các dự án lớn. Vì vậy, doanh nghiệp nhỏ áp dụng BIM đang dần trở thành xu hướng tất yếu.
Tư duy sai lầm: “BIM chỉ dành cho dự án lớn và doanh nghiệp lớn”
Nhiều người cho rằng BIM chỉ phù hợp với các doanh nghiệp lớn, nhưng thực tế BIM là công cụ giúp tối ưu quy trình và quản lý thông tin dự án. Doanh nghiệp nhỏ hoàn toàn có thể triển khai BIM theo lộ trình phù hợp để nâng cao hiệu quả làm việc, giảm sai sót và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Lợi ích khi doanh nghiệp nhỏ áp dụng BIM
Tăng hiệu quả phối hợp và giảm sai sót
Một trong những lợi ích lớn nhất khi doanh nghiệp nhỏ áp dụng BIM là cải thiện khả năng phối hợp giữa các bộ môn trên cùng một mô hình dữ liệu thống nhất. Nhờ đó, các xung đột giữa kiến trúc, kết cấu và MEP có thể được phát hiện từ giai đoạn thiết kế thay vì khi thi công. Điều này giúp giảm đáng kể các sai sót, hạn chế phát sinh chi phí và giảm khối lượng chỉnh sửa trong suốt vòng đời dự án.
Tiết kiệm chi phí và thời gian dự án
BIM hỗ trợ doanh nghiệp quản lý thông tin chính xác hơn, từ đó giảm lãng phí vật tư và tối ưu hóa nguồn lực. Các thay đổi thiết kế được cập nhật nhanh chóng trên toàn bộ mô hình, giúp rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế công việc lặp lại. Đối với doanh nghiệp nhỏ, đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà không cần gia tăng nhiều nguồn lực.
Nâng cao năng lực cạnh tranh
Ngày càng nhiều chủ đầu tư yêu cầu áp dụng BIM trong quá trình thiết kế và thi công. Việc triển khai BIM giúp doanh nghiệp nhỏ đáp ứng các yêu cầu này, đồng thời mở rộng cơ hội tham gia các dự án có quy mô lớn hơn. Bên cạnh đó, BIM còn góp phần xây dựng hình ảnh doanh nghiệp chuyên nghiệp, hiện đại và sẵn sàng cho quá trình chuyển đổi số của ngành xây dựng.
Những thách thức khi doanh nghiệp nhỏ áp dụng BIM
Chi phí đầu tư ban đầu – Gánh nặng tài chính lớn
Rào cản đầu tiên và lớn nhất đối với đa số doanh nghiệp nhỏ chính là bài toán chi phí. Để vận hành một hệ thống BIM chuẩn, doanh nghiệp cần bỏ ra một khoản ngân sách không hề nhỏ:
- Phần mềm BIM: Chi phí mua bản quyền các phần mềm thiết kế chuyên dụng (như Revit, các giải pháp BIM chuyên ngành) theo dạng thuê bao hàng năm là áp lực rất lớn đối với dòng tiền của một công ty nhỏ.
- Đào tạo nhân sự: Việc đào tạo nhân sự về phần mềm hoặc thuê chuyên gia về hướng dẫn nội bộ tiêu tốn khá nhiều chi phí.
- Xây dựng quy trình nội bộ: Cần thời gian và ngân sách đầu tư ban đầu cho việc thử nghiệm trước khi quy trình đi vào vận hành trơn tru.
Thiếu nhân sự có kinh nghiệm BIM
Nguồn nhân lực BIM chất lượng cao vẫn còn hạn chế trên thị trường. Nhiều doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc tuyển dụng các vị trí như BIM Coordinator hoặc BIM Manager. Bên cạnh đó, đội ngũ kỹ sư và thiết kế thường đã quen với quy trình CAD truyền thống nên cần thời gian để thích nghi với phương pháp làm việc dựa trên mô hình và dữ liệu. Điều này có thể làm giảm năng suất trong giai đoạn chuyển đổi ban đầu.
Chưa có tiêu chuẩn và quy trình BIM nội bộ
Không ít doanh nghiệp triển khai BIM nhưng chưa xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn và quy trình rõ ràng. Việc thiếu BIM Execution Plan (BEP), chưa chuẩn hóa dữ liệu, thư viện Family hay quy tắc đặt tên khiến quá trình phối hợp gặp nhiều khó khăn. Đồng thời, doanh nghiệp cũng khó kiểm soát chất lượng mô hình và duy trì tính nhất quán giữa các dự án nếu không có nền tảng BIM nội bộ phù hợp.
Tâm lý ngại thay đổi
Ngoài yếu tố kỹ thuật, tâm lý ngại thay đổi cũng là thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ. Không ít đơn vị lo ngại BIM sẽ làm tăng khối lượng công việc trong thời gian đầu hoặc chưa nhìn thấy ngay hiệu quả đầu tư. Nếu lãnh đạo doanh nghiệp thiếu quyết tâm và cam kết triển khai, quá trình chuyển đổi sang BIM rất dễ bị gián đoạn hoặc không đạt được kết quả như mong muốn.
Vậy doanh nghiệp nhỏ áp dụng BIM có phù hợp không? Câu trả lời là hoàn toàn phù hợp nếu doanh nghiệp có lộ trình triển khai hợp lý. BIM không chỉ giúp nâng cao hiệu quả phối hợp, giảm sai sót và tiết kiệm chi phí mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh ngành xây dựng đang đẩy mạnh chuyển đổi số. Bắt đầu từ những bước nhỏ hôm nay sẽ giúp doanh nghiệp sẵn sàng cho những cơ hội lớn trong tương lai.
