BIM có phải chỉ dành cho dự án lớn? Thực tế, BIM có thể áp dụng linh hoạt cho cả dự án vừa và nhỏ, giúp giảm sai sót, tăng hiệu quả phối hợp và tối ưu quản lý thông tin theo từng quy mô dự án.

BIM có phải chỉ dành cho dự án lớn?

Nhiều doanh nghiệp vẫn có quan niệm BIM chỉ cho dự án lớn, nơi có quy mô đầu tư cao, nhiều bộ môn và nhiều bên tham gia. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa hoàn toàn chính xác. BIM không được quyết định bởi quy mô dự án mà phụ thuộc vào mục tiêu, yêu cầu quản lý thông tin và mức độ phối hợp cần thiết trong từng dự án.

Quan niệm này xuất phát từ việc BIM thường được nhắc đến trong các dự án lớn, phức tạp như bệnh viện, sân bay, nhà máy hoặc các công trình hạ tầng. Những dự án này cần quản lý khối lượng lớn dữ liệu, phối hợp nhiều đơn vị và kiểm soát chặt chẽ các giai đoạn thiết kế, thi công. Tuy nhiên, các giá trị cốt lõi của BIM như mô hình hóa, phối hợp bộ môn, kiểm tra xung đột và quản lý thông tin vẫn hữu ích với dự án vừa và nhỏ.

Chi phí phần mềm, đào tạo nhân sự, xây dựng quy trình và yêu cầu về năng lực BIM khiến doanh nghiệp lo ngại khi bắt đầu triển khai. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nhất thiết phải đầu tư BIM toàn diện ngay từ đầu.

BIM có thể triển khai theo từng mức độ phù hợp, từ BIM 3D cho thiết kế và phối hợp đến BIM 4D, 5D khi dự án có nhu cầu quản lý tiến độ, khối lượng và chi phí. Vì vậy, ngay cả dự án nhỏ vẫn có thể áp dụng BIM để giảm sai sót, nâng cao hiệu quả phối hợp và chuẩn hóa quy trình làm việc

Lợi ích kinh tế của BIM cho dự án quy mô vừa và nhỏ

Áp dụng BIM mang lại giá trị kinh tế trực tiếp và đo lường được, giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tối ưu hóa chi phí thay vì gánh nặng tài chính như nhiều người vẫn lầm tưởng.

Đầu tiên, tính năng kiểm soát xung đột (Clash Detection) cho phép phát hiện sớm các va chạm giữa hệ thống M&E, kết cấu và kiến trúc ngay trên mô hình 3D. Điều này giúp loại bỏ rủi ro đập phá, sửa chữa tại công trường, tiết kiệm từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng chi phí phát sinh.

BIM giúp minh bạch hóa dự toán nhờ khả năng xuất khối lượng (Take-off) tự động và chính xác từ dữ liệu mô hình. Nhà thầu dễ dàng kiểm soát vật tư, giảm thiểu tối đa tình trạng thất thoát hay thâm hụt ngân sách.

Bên cạnh đó, việc truyền tải thiết kế qua mô hình 3D trực quan giúp Chủ đầu tư nhanh chóng hình dung công trình, rút ngắn thời gian phê duyệt phương án và đẩy nhanh tiến độ dự án.

Và cuối cùng, việc triển khai BIM cho các công trình nhỏ chính là bước đệm tích lũy tài sản số và chuẩn hóa quy trình làm việc theo ISO 19650. Đây là lợi thế cạnh tranh then chốt, giúp các doanh nghiệp SME chứng minh năng lực để tự tin đấu thầu và đảm nhận những dự án lớn hơn trong tương lai.

BIM có thể áp dụng cho những loại dự án nào?

BIM có thể áp dụng cho nhiều loại công trình, từ dự án lớn đến nhà ở, công trình vừa và nhỏ. Doanh nghiệp có thể lựa chọn phạm vi triển khai phù hợp với mục tiêu và nguồn lực.

• Nhà ở và công trình dân dụng: BIM hỗ trợ dựng mô hình 3D, phối hợp các bộ môn và phát hiện xung đột trước khi thi công, giúp giảm sai sót và chi phí phát sinh.
• Văn phòng, trường học, bệnh viện: Các công trình có nhiều hệ thống kỹ thuật có thể tận dụng BIM để phối hợp kiến trúc, kết cấu và MEP, đồng thời quản lý thông tin hiệu quả hơn.
• Nhà xưởng và công trình công nghiệp: BIM giúp kiểm soát không gian, kết cấu và hệ thống kỹ thuật phức tạp, hạn chế va chạm và hỗ trợ kiểm soát tiến độ.
• Dự án cải tạo, nâng cấp công trình: Mô hình BIM giúp số hóa hiện trạng, trực quan hóa phương án cải tạo và hỗ trợ kiểm tra các thay đổi trước khi thi công.
• Dự án quy mô nhỏ và vừa: BIM cho dự án nhỏ và vừa hoàn toàn khả thi nếu triển khai đúng nhu cầu. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ BIM 3D, sau đó mở rộng sang quản lý khối lượng, tiến độ và dữ liệu khi cần.

Dự án nhỏ nên triển khai BIM ở mức độ nào?

Với dự án quy mô nhỏ, doanh nghiệp không nhất thiết phải triển khai BIM toàn diện ngay từ đầu. Cách tiếp cận hiệu quả là xác định mục tiêu, lựa chọn phạm vi phù hợp và mở rộng từng bước theo nhu cầu thực tế.

Không nhất thiết phải triển khai BIM toàn diện

Trước tiên, cần xác định rõ mục tiêu BIM như giảm sai sót thiết kế, phối hợp bộ môn hay kiểm soát khối lượng. Từ đó, doanh nghiệp chỉ nên lựa chọn những hạng mục thực sự cần thiết, tránh đầu tư phần mềm, nhân sự và quy trình vượt quá nhu cầu của dự án.

Có thể bắt đầu từ BIM 3D

BIM 3D là điểm khởi đầu phù hợp cho các dự án nhỏ. Doanh nghiệp có thể dựng mô hình, phối hợp kiến trúc, kết cấu và MEP, đồng thời thực hiện kiểm tra va chạm (Clash Detection) trước khi thi công. Cách làm này giúp phát hiện sớm lỗi và giảm chi phí sửa đổi tại hiện trường.

Từng bước mở rộng sang BIM 4D và 5D

Khi đã có nền tảng BIM 3D, doanh nghiệp có thể mở rộng sang BIM 4D để liên kết mô hình với tiến độ thi công và BIM 5D để quản lý khối lượng, chi phí. Triển khai theo từng giai đoạn giúp tối ưu nguồn lực và tăng hiệu quả đầu tư BIM.

Có thể thấy BIM không được quyết định bởi quy mô dự án mà bởi mục tiêu sử dụng và cách thức triển khai. Với dự án vừa và nhỏ, doanh nghiệp hoàn toàn có thể bắt đầu từ những nhu cầu thiết thực như dựng mô hình 3D, phối hợp bộ môn và kiểm tra va chạm, sau đó mở rộng khi cần.

Thay vì đặt câu hỏi “BIM có quá lớn đối với dự án của mình không?”, doanh nghiệp nên xác định “Dự án của mình cần BIM ở mức độ nào?”. Đây là cách tiếp cận giúp tối ưu chi phí, tận dụng hiệu quả dữ liệu và từng bước xây dựng năng lực BIM bền vững.