Trong các dự án xây dựng, xung đột giữa kiến trúc, kết cấu và MEP là nguyên nhân phổ biến dẫn đến chậm tiến độ, phát sinh chi phí và phải sửa đổi trong quá trình thi công. Nhờ khả năng phối hợp mô hình và kiểm tra va chạm ngay từ giai đoạn thiết kế, BIM giảm clash đang trở thành giải pháp được nhiều doanh nghiệp áp dụng để nâng cao chất lượng dự án. Vậy BIM giúp phát hiện và xử lý xung đột như thế nào, có thể loại bỏ hoàn toàn các lỗi va chạm hay không? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Xung đột thiết kế (Clash) là gì và vì sao thường xảy ra?

BIM Clash Detection là gì?

BIM Clash Detection là quá trình phát hiện các xung đột giữa các thành phần của công trình trong mô hình 3D trước khi quá trình thi công bắt đầu. Những xung đột này thường phát sinh do các bộ môn khác nhau (Kiến trúc, Kết cấu, Cơ điện – MEP…) làm việc độc lập mà không được phối hợp đồng bộ.

Ví dụ, hệ thống MEP có thể va chạm với dầm kết cấu, hoặc một bức tường kiến trúc có thể cắt ngang tuyến ống gió hoặc đường ống cơ điện. Nếu các xung đột này không được phát hiện và xử lý từ sớm, chúng sẽ dẫn đến việc phải sửa đổi thiết kế, thi công lại tại công trường, làm tăng chi phí và kéo dài tiến độ dự án.

Các loại xung đột phổ biến

Hard Clash

Hard Clash là loại xung đột xảy ra khi hai hoặc nhiều thành phần trong công trình giao cắt, chồng lấn hoặc xuyên qua nhau về mặt hình học, khiến chúng không thể cùng tồn tại trong thực tế.

Ví dụ, một đường ống MEP đi xuyên qua dầm bê tông hoặc ống thông gió cắt ngang cột kết cấu.

Autodesk Navisworks là một trong những công cụ BIM Clash Detection phổ biến, có khả năng phát hiện và hỗ trợ xử lý các Hard Clash dựa trên việc phân tích hình học 3D kết hợp với các thuật toán và quy tắc kiểm tra được tích hợp trong mô hình thiết kế.

Soft Clash

Soft Clash là loại xung đột xảy ra khi một thành phần trong mô hình không được đảm bảo khoảng hở (clearance) hoặc dung sai không gian cần thiết, khiến vùng an toàn (buffer zone) của nó bị xâm phạm.

Loại xung đột này được phát hiện khi khoảng cách giữa hai đối tượng nhỏ hơn giá trị dung sai (tolerance) đã được thiết lập, mặc dù chúng chưa thực sự chạm hoặc giao cắt nhau.

Việc phát hiện Soft Clash giúp đội ngũ thiết kế chủ động điều chỉnh mô hình ngay từ giai đoạn thiết kế, đảm bảo đủ không gian cho thi công, vận hành và bảo trì công trình sau khi hoàn thành.

Workflow / 4D Clash

Workflow Clash là xung đột về tiến độ và trình tự thi công. Loại xung đột này xảy ra khi có sự không đồng bộ trong lịch trình giữa các nhà thầu hoặc khi tiến độ thi công không khớp với thời điểm cung cấp vật tư, thiết bị.

Đây được gọi là 4D Clash vì liên quan đến yếu tố thời gian (Time) trong BIM. Những xung đột về tiến độ có thể làm giảm hiệu quả của toàn bộ dự án, bởi khi một hạng mục bị gián đoạn sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền, ảnh hưởng đến nhiều công việc và bộ môn khác.

BIM giảm Clash như thế nào trong dự án?

Tập hợp tất cả các mô hình vào một mô hình thống nhất

Mỗi bộ môn sẽ xây dựng mô hình BIM của riêng mình. Khi các mô hình này được kết hợp thành một mô hình 3D tổng thể, tất cả các bên tham gia dự án có thể quan sát rõ cách các hệ thống kiến trúc, kết cấu và MEP phối hợp với nhau. Đây cũng là thời điểm các xung đột (clash) giữa các bộ môn thường được phát hiện rõ ràng nhất, tạo điều kiện để nhóm dự án xử lý ngay từ giai đoạn thiết kế trước khi bước vào thi công.

Thiết lập các quy tắc kiểm tra phù hợp

Trước khi thực hiện kiểm tra xung đột (Clash Detection), nhóm BIM sẽ xác định rõ những hạng mục nào cần được đối chiếu với nhau. Đồng thời, họ thiết lập các ngưỡng dung sai (Tolerance) để phần mềm chỉ cảnh báo những xung đột thực sự ảnh hưởng đến thiết kế hoặc thi công, thay vì hiển thị các trường hợp chồng lấn nhỏ nằm trong giới hạn cho phép. Điều này giúp kết quả kiểm tra chính xác hơn, giảm số lượng cảnh báo không cần thiết và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bộ môn.

Thực hiện kiểm tra xung đột (Clash Detection)

Các công cụ kiểm tra xung đột như Navisworks, Solibri hoặc Revit sẽ quét toàn bộ mô hình BIM tổng hợp (Federated Model) và tự động xác định những vị trí mà hai hoặc nhiều đối tượng bị giao cắt hoặc xung đột với nhau.

So với phương pháp kiểm tra thủ công trên bản vẽ 2D, quá trình này diễn ra nhanh chóng, có độ chính xác cao và đáng tin cậy hơn, giúp nhóm dự án phát hiện sớm các vấn đề để kịp thời điều chỉnh trước khi thi công.

Xem xét báo cáo xung đột

Sau khi hoàn tất quá trình kiểm tra, phần mềm sẽ tạo báo cáo chi tiết liệt kê tất cả các xung đột được phát hiện cùng với vị trí cụ thể trên mô hình. Báo cáo này giúp các bên dễ dàng theo dõi, đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng xung đột. Dựa trên đó, BIM Coordinator sẽ phân loại mức độ ưu tiên và phân công xử lý cho đúng bộ môn như kiến trúc, kết cấu hoặc MEP.

Chỉnh sửa mô hình và phối hợp giữa các bộ môn

Sau khi nhận được báo cáo, các nhóm thiết kế sẽ cùng trao đổi để xác định phương án xử lý phù hợp, sau đó cập nhật mô hình của mình và tải lại phiên bản mới lên hệ thống. Mô hình tổng hợp sẽ tiếp tục được kiểm tra xung đột lần nữa. Quy trình này được lặp lại nhiều lần cho đến khi các xung đột quan trọng được xử lý triệt để và mô hình đạt mức độ phối hợp mong muốn.

Phê duyệt mô hình trước khi thi công

Khi mô hình đã được kiểm tra và không còn các xung đột đáng kể, dự án có thể chuyển sang giai đoạn thi công với mức độ tin cậy cao hơn. Một mô hình BIM được phối hợp tốt giúp hạn chế thay đổi ngoài công trường, giảm chi phí phát sinh, rút ngắn tiến độ và nâng cao chất lượng triển khai thực tế. Đây cũng là một trong những giá trị cốt lõi mà BIM giảm clash mang lại cho các dự án xây dựng hiện đại.

BIM giảm clash là một trong những lợi ích quan trọng nhất khi triển khai BIM đúng quy trình, giúp phát hiện sớm xung đột giữa các bộ môn, giảm chi phí sửa chữa và nâng cao hiệu quả phối hợp dự án.

Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp triển khai BIM hoặc đào tạo quy trình phối hợp mô hình, Point Group sẵn sàng đồng hành với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Liên hệ ngay để được tư vấn lộ trình triển khai BIM phù hợp với dự án.