Tiêu chuẩn BIM là gì và vì sao dự án vẫn gặp sai sót dù đã áp dụng BIM? Thực tế, rất nhiều dự án hiện nay chỉ tập trung vào việc dựng mô hình 3D mà bỏ qua các tiêu chuẩn về quản lý dữ liệu, quy trình phối hợp và trao đổi thông tin. Điều này dẫn đến các xung đột thiết kế, khó kiểm soát chất lượng dự án. Trong bài viết này hãy cùng tìm hiểu về tiêu chuẩn BIM và những nguyên nhân khiến nhiều dự án BIM chưa đạt được kết quả như mong đợi.
Tiêu chuẩn BIM là gì?
Tiêu chuẩn BIM là gì? Đây là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp và kỹ sư xây dựng quan tâm khi bắt đầu triển khai BIM trong dự án. Tiêu chuẩn BIM là tập hợp các quy tắc, quy trình, phương pháp và hướng dẫn được xây dựng nhằm đảm bảo việc tạo lập, quản lý và trao đổi thông tin trong môi trường BIM diễn ra một cách thống nhất. Các tiêu chuẩn này giúp các bên tham gia dự án sử dụng chung một ngôn ngữ dữ liệu, giảm sai sót trong quá trình phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý thông tin công trình.
Tiêu chuẩn BIM được chia thành nhiều nhóm khác nhau tùy theo phạm vi áp dụng. Một số tiêu chuẩn BIM phổ biến hiện nay:
- ISO 19650 là bộ tiêu chuẩn quốc tế phổ biến, quy định các nguyên tắc quản lý thông tin trong suốt vòng đời công trình dựa trên môi trường dữ liệu chung (CDE).
- BIM Execution Plan (BEP) nhằm xác định mục tiêu BIM, quy trình phối hợp và yêu cầu bàn giao dữ liệu.
Hệ thống phân loại dữ liệu như OmniClass và Uniclass được sử dụng để chuẩn hóa việc tổ chức, quản lý và truy xuất thông tin trong mô hình BIM.
Vì sao nhiều dự án BIM thường làm sai tiêu chuẩn?
Mặc dù BIM ngày càng được áp dụng rộng rãi trong ngành xây dựng, nhiều dự án vẫn chưa đạt được hiệu quả như mong muốn do không tuân thủ đúng các tiêu chuẩn BIM. Nguyên nhân không chỉ đến từ công nghệ mà còn liên quan đến quy trình quản lý dữ liệu, cách thức phối hợp và năng lực của đội ngũ triển khai.
Chỉ tập trung dựng mô hình 3D mà bỏ qua quản lý thông tin
Một sai lầm phổ biến là xem BIM đơn thuần là công cụ tạo mô hình 3D. Nhiều đơn vị đầu tư nhiều thời gian để xây dựng mô hình trực quan nhưng lại không bổ sung đầy đủ các thông tin kỹ thuật, thông số vật liệu hoặc dữ liệu vận hành. Kết quả là mô hình tuy đẹp về hình thức nhưng không đáp ứng được yêu cầu bàn giao BIM và khó khai thác trong các giai đoạn tiếp theo của dự án.
Thiếu BIM Execution Plan (BEP)
BEP là tài liệu quan trọng giúp định hướng toàn bộ quá trình triển khai BIM. Khi không có BEP, mỗi đơn vị thường áp dụng quy trình riêng, dẫn đến thiếu sự thống nhất trong cách xây dựng mô hình, trao đổi dữ liệu và kiểm soát chất lượng. Điều này làm tăng nguy cơ phát sinh lỗi và ảnh hưởng đến hiệu quả phối hợp giữa các bên.
Không xây dựng quy ước đặt tên và cấu trúc dữ liệu
Việc thiếu quy chuẩn về đặt tên file, view, family hoặc thư mục lưu trữ khiến dữ liệu trở nên rời rạc và khó quản lý. Khi dự án có quy mô lớn với hàng nghìn tệp dữ liệu, việc tìm kiếm, cập nhật và kiểm soát thông tin sẽ gặp nhiều khó khăn nếu không có cấu trúc dữ liệu thống nhất.
Thiếu môi trường dữ liệu chung (CDE)
Nhiều dự án vẫn lưu trữ dữ liệu trên nhiều nền tảng khác nhau thay vì sử dụng Common Data Environment (CDE). Điều này dẫn đến tình trạng dữ liệu phân tán, tài liệu không đồng bộ phiên bản và gia tăng nguy cơ sử dụng thông tin lỗi thời trong quá trình phối hợp thiết kế, thi công.
Nhân sự chưa được đào tạo đúng về BIM
Không ít kỹ sư và nhà quản lý vẫn hiểu BIM chỉ là phần mềm như Revit hay Navisworks. Việc thiếu kiến thức về quy trình BIM, tiêu chuẩn BIM và quản lý thông tin khiến đội ngũ triển khai khó đáp ứng các yêu cầu của chủ đầu tư, đặc biệt trong những dự án áp dụng tiêu chuẩn quốc tế như ISO 19650. Vì vậy, đào tạo bài bản về BIM là yếu tố quan trọng giúp dự án triển khai đúng tiêu chuẩn và đạt hiệu quả cao hơn.
Những yếu tố cần có để triển khai BIM đúng tiêu chuẩn
Để BIM phát huy tối đa hiệu quả và đáp ứng các yêu cầu của dự án, việc sử dụng phần mềm BIM thôi là chưa đủ. Các doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản lý thông tin, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực đội ngũ ngay từ đầu. Đây là những yếu tố cốt lõi giúp triển khai BIM đúng tiêu chuẩn và phù hợp với các yêu cầu của chủ đầu tư cũng như các bộ tiêu chuẩn quốc tế như ISO 19650.
Xây dựng BIM Execution Plan ngay từ đầu dự án
BIM Execution Plan (BEP) là tài liệu định hướng toàn bộ quá trình triển khai BIM. Trong BEP cần xác định rõ mục tiêu BIM của dự án, phạm vi áp dụng và kết quả mong muốn ở từng giai đoạn. Đồng thời, tài liệu này cũng quy định vai trò và trách nhiệm của từng bên tham gia như chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, nhà thầu và đội ngũ BIM. Ngoài ra, BEP còn thiết lập quy trình trao đổi dữ liệu nhằm đảm bảo thông tin được cập nhật và chia sẻ một cách nhất quán trong suốt vòng đời dự án.
Thiết lập hệ thống Common Data Environment (CDE)
Common Data Environment (CDE) là nền tảng quản lý dữ liệu tập trung giúp tất cả các bên làm việc trên cùng một nguồn thông tin. Việc áp dụng CDE giúp kiểm soát phiên bản tài liệu, hạn chế tình trạng sử dụng dữ liệu lỗi thời và hỗ trợ theo dõi lịch sử thay đổi một cách minh bạch. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả phối hợp và giảm thiểu rủi ro trong các dự án BIM.
Chuẩn hóa mô hình BIM
Một mô hình BIM đạt chuẩn cần tuân thủ các quy ước đặt tên (Naming Convention), cấu trúc dữ liệu và yêu cầu về mức độ thông tin theo Level of Information Need (LOIN). Bên cạnh đó, các quy trình kiểm tra và kiểm soát chất lượng mô hình cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo dữ liệu chính xác, đồng nhất và đáp ứng yêu cầu bàn giao của dự án.
Đào tạo và nâng cao năng lực đội ngũ BIM
Con người là yếu tố quyết định sự thành công của BIM. Doanh nghiệp cần xây dựng đội ngũ BIM chuyên nghiệp với các vị trí như BIM Coordinator, BIM Manager và kỹ sư BIM đa bộ môn. Việc đào tạo bài bản về tiêu chuẩn BIM, quản lý dữ liệu và quy trình phối hợp sẽ giúp đội ngũ triển khai dự án hiệu quả hơn, đồng thời đáp ứng tốt các yêu cầu ngày càng cao của thị trường xây dựng hiện đại.
Hiểu đúng tiêu chuẩn BIM là gì là điều quan trọng giúp doanh nghiệp triển khai BIM hiệu quả và khai thác tối đa giá trị của mô hình thông tin công trình. BIM không chỉ là việc dựng mô hình 3D mà còn là quá trình quản lý dữ liệu, phối hợp thông tin và tuân thủ các tiêu chuẩn thống nhất trong suốt vòng đời dự án.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm giải pháp triển khai BIM theo đúng tiêu chuẩn quốc tế như ISO 19650, hãy liên hệ với Point Group để được tư vấn các dịch vụ BIM, xây dựng quy trình BIM, CDE và quản lý dữ liệu phù hợp với từng dự án.
